Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh! - Toàn Đảng bộ, toàn dân, toàn quân Quy Nhơn quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2019!

THÀNH PHỐ QUY NHƠN TỔ CHỨC HỘI THI “DỰNG NÊU ĐÓN TẾT CỔ TRUYỀN LẦN THỨ VI, XUÂN KỶ HỢI – 2019”

Tục dựng Nêu ngày Tết là một nghi thức có từ lâu đời của người dân Việt Nam. Ngày xưa, trước Tết Nguyên đán, triều đình cho làm lễ dựng Nêu để báo hiệu ngày Tết đã tới, cầu bình an, cầu mưa thuận gió hòa cho dân chúng làm ăn thuận lợi. Ngày nay, dựng Nêu còn hàm chứa ý thức xác định cương vực, lãnh thổ của đất nước, là biểu tượng chiến thắng của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù xâm lược và khẳng định chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc. Tuy nhiên, trong một thời gian khá dài tục dựng Nêu ngày Tết dần như mai một.

Để giá trị tín ngưỡng dân gian không rơi vào quên lãng, năm 2014, Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao thành phố Quy Nhơn tổ chức phục dựng Nêu nhân dịp Tết cổ truyền Giáp Ngọ. Rồi thành thông lệ, cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, thành phố lại tổ chức Hội thi “Dựng Nêu đón Tết cổ truyền” cho các phường/xã, tạo một điểm nhấn văn hóa ngay trong lòng thành phố.

 

Hội thi “Dựng Nêu đón Tết cổ truyền xuân Kỷ Hợi – 2019”

của thành phố Quy Nhơn

 

Theo dân gian, loại cây được sử dụng để làm thân Nêu thường là cây họ tre, vì cây tre gần gũi với đời sống con người, có thể uốn cong trước gió, không đỗ ngã dù gió bão cực mạnh. Sự dẻo dai và vững chãi của tre là thể hiện cương nhu phối triển, được ví như sức sống mãnh liệt của con người Việt Nam, của dân tộc Việt Nam. Mặt khác, chọn cây tre làm Nêu vào đầu năm mới còn để đánh dấu những ngày vui, hạnh phúc nhất, với nhiều đổi mới, may mắn, thành đạt hơn trong năm.

Để có cây Nêu đẹp, bắt đầu từ chiều 26 tháng Chạp, các phường/xã đã cử người đi khắp các miền quê lân cận để tìm chọn những cây tre già, to, cao từ 8m trở lên, thân thẳng, lóng đều; đồng thời chuẩn bị các vật dụng có ý nghĩa tín ngưỡng dân gian để trang trí cây Nêu (cành lá dứa, nhánh xương rồng; một tấm vỉ hình ô vuông được đan bằng nan tre; một giỏ nhỏ được đan bằng tre, bên trong giỏ bỏ các loại vàng mã, gạo, muối, trầu cau... và một số cờ; phướn; lồng đèn; dụng cụ tạo âm thanh...). Theo các vị cao niên am hiểu về nghệ thuật làm Nêu truyền thống, cây Nêu được coi là cây vũ trụ - nối liền Đất với Trời, thể hiện ở tán tròn bằng giấy đỏ tượng trưng cho mặt trời và ngọn Nêu là nơi chim thần - sứ giả của mặt trời đậu; ngọn Nêu vươn lên cao đón nắng xuân để cầu cho mọi người mãi có sức sống mùa xuân. Trên cây Nêu ngoài cờ Hội, còn có cờ Tổ quốc, cho thấy vai trò của cây Nêu như một cột cờ; điều đó thể hiện giá trị truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam (treo cờ ngày Tết) mãi mãi không bao giờ mất.

Mỗi một vật dụng trên cây Nêu đều mang ý nghĩa tâm linh nhất định. Chẳng hạn, chiếc khánh đất (các phường/xã thường dùng chuông gió) phát ra tiếng động khi có gió là để báo hiệu cho ma quỷ biết vị trí nhà có chủ, không được tới quấy nhiễu; tấm vỉ hình ô vuông với 4 nan tre dọc và 5 nan tre ngang, biểu tượng cho “tứ tung ngũ hoành” ý chỉ bùa trấn; cành xương rồng để trừ tà; giỏ đựng trầu cau và gạo, muối, giấy tiền vàng mã là “quà” cho các vong linh để không vào bên trong quấy rối gia chủ, cộng đồng. Đặc biệt, một ngọn đèn dầu treo trên cây Nêu với ý nghĩa soi đường cho hương linh ông bà, tổ tiên thấy đường về nhà đón Tết cùng với con cháu. Đây là một việc làm rất có ý nghĩa, một phương cách để giáo dục con cháu trong gia đình luôn nhớ đến công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà để sống cho đúng với trách nhiệm, bổn phận con cháu.

Dựng Nêu đón Tết cổ truyền” không những được lãnh đạo các phường/xã quan tâm, tìm hiểu, đầu tư, chuẩn bị tốt, góp phần cho Hội thi đạt kết quả; một số địa phương như phường Đống Đa, Nhơn Phú, Nhơn Bình… còn hưởng ứng, nhân rộng trong cộng đồng dân cư và các cơ sở thờ tự.

Hội thi “Dựng Nêu ngày Tết” xuân Kỷ Hợi - 2019 của phường Đống Đa

 

Hội thi “Dựng Nêu đón Tết cổ truyền lần thứ VI, xuân Kỷ Hợi - 2019” của thành phố Quy Nhơn đã góp phần thực hiện tốt Chương trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Việt Nam của tỉnh Bình Định; là một hoạt động thiết thực để chuyển tải thông điệp văn hóa mang đậm tính nhân văn và sâu sắc của người Việt Nam. Hy vọng từ hoạt động này, tục dựng Nêu ở Quy Nhơn không chỉ được khôi phục lại, trở thành một hoạt động mang tính truyền thống mỗi độ Tết đến Xuân về, mà còn là cơ sở để các địa phương tiếp tục nhân rộng trong từng cộng đồng dân cư, vận động các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, các hộ gia đình phục dựng cây Nêu trong điều kiện có thể./.

 

                                                            Châu Hồng Tâm

                                      Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao

                                                        Thành phố Quy Nhơn

{{Lang.related_posts}}

Lên đầu trang